Ontslag en boete én schadevergoeding na illegale nevenwerkzaamheden: is dat niet te veel van het goede?

 Wanneer blijkt dat een werknemer illegaal bijbeunt, wordt hij op staande voet ontslagen. Daarnaast legt de werkgever hem een boete op en eist hij betaling van de billijke vergoeding en de gefixeerde schadevergoeding. De werknemer vindt dat hij dubbel gestraft wordt voor hetzelfde feit.

De werknemer treedt in oktober 2019 als verkoper in dienst van een autobedrijf. De meeste mensen zullen vinden dat hij het prima voor elkaar heeft: bovenmodaal salaris en een auto van de zaak. Daar zijn wel wat voorwaarden aan verbonden.

Allereerst is er het verbod op het uitvoeren van nevenwerkzaamheden, tenzij hij daarvoor schriftelijk toestemming krijgt van zijn werkgever. Houdt hij zich niet aan dit verbod op nevenwerkzaamheden, dan staat daar een boete van vijfduizend euro op, plus nog eens vijfhonderd euro voor elke dag dat de overtreding duurt.

Daarnaast heeft hij nog een aparte overeenkomst getekend voor het gebruik van de bedrijfsauto. De werknemer is verplicht ‘als een goed huisvader’ voor de auto te zorgen en mag deze alleen gebruiken ‘in overeenstemming met zijn bestemming’.

Illegale nevenwerkzaamheden

Eind wordt de werkgever getipt dat de werknemer in zijn vrije tijd een illegale taxiservice aanbiedt. Voor deze zogenaamde zwarte taxi gebruikt hij de duidelijk herkenbare bedrijfsauto.

De werkgever wil er het fijne van weten en achterhaalt het telefoonnummer van de zwarte taxi. Het blijkt het telefoonnummer van zijn werknemer te zijn. Hij vraagt een kennis om het nummer te bellen en een rit af te spreken. Als de auto komt voor rijden, vraagt deze kennis ten overvloede of dit de bestelde taxi is. De chauffeur bevestigt dit. Op dat moment stapt de werkgever te voorschijn en confronteert de werknemer met zijn illegale activiteiten. Hoewel de werknemer volhoudt dat hij dacht dat hij een vriend een lift zou geven, is hij op heterdaad betrapt.

Ontslag op staande voet

Nog diezelfde ontslaat de werknemer zijn bijbeunende werknemer op staande voet wegens het schenden van artikel 10 van de arbeidsovereenkomst: het verbod op nevenwerkzaamheden.

Enkele dagen later bevestigt hij het ontslag op staande voet per brief en stelt dat de werknemer de boete van vijfduizend euro moet betalen. Ook maakt de werkgever aanspraak op de gefixeerde schadevergoeding van 3983,05 euro.

De kantonrechter stelt de werkgever in het gelijk.

Hoger beroep

De werknemer legt zich niet neer bij het vonnis. In hoger beroep stelt dat de werkgever hem niet op staande voet had mogen ontslaan. Hij vindt dat eerst had moeten worden geprobeerd om het geschil in den minne te schikken. Hij verwijst daarbij naar zijn arbeidsovereenkomst waarin staat:

“In geval van geschillen, voortvloeiend uit deze overeenkomst of uit daarop voortbouwende overeenkomsten, kunnen partijen trachten deze in eerste instantie op te lossen met behulp van mediation (…)

 Indien het onmogelijk is gebleken een geschil op te lossen, al dan niet met behulp van mediation, zal dat geschil worden beslecht door de bevoegde rechter.”

Oordeel van het gerechtshof

Het gerechtshof in Den Bosch geeft een heel andere uitleg aan dit artikel in de arbeidsovereenkomst. Want er staat dat partijen kunnen trachten een geschil op te lossen met mediation. En kunnen is niet moeten.

Bovendien gaat het er bij een ontslag op staande voet juist om dat het van de werkgever niet kan worden gevergd om het dienstverband in stand te houden. Dat laat zich niet rijmen met mediation.

Het hof twijfelt er niet aan dat de werknemer niet alleen een illegale taxidienst heeft gerund, maar dat ook nog eens deed in een bedrijfsauto die duidelijk zichtbare  stickers van zijn werkgever op de portieren had. Het bedrijf wordt daarmee in verband gebracht met illegale activiteiten.

Het ontslag op staande voet is daarom terecht gegeven, zo oordeelt het hof.

Boete én schadevergoeding?

De werkgever heeft de werknemer een contractuele boete van vijfduizend euro opgelegd voor overtreding van het verbod op nevenwerkzaamheden. Daarnaast eist hij ook de gefixeerde schadevergoeding omdat de werknemer aanleiding heeft gegeven voor ontslag op staande voet.

De werknemer vindt dat zijn voormalige baas hiermee ingaat tegen artikel 7:651 BW. Hierin staat dat een werkgever weliswaar een boete mag opleggen, mits duidelijk in de arbeidsovereenkomst staat wat de voorwaarden hiervoor zijn en hoe hoog de boete is. Maar er staat ook in dat de werkgever niet voor hetzelfde feit een boete en een schadevergoeding mag opleggen.

Het hof vindt echter dat in dit geval zowel boete als schadevergoeding gepast zijn. De is voor de overtreding van het verbod op nevenwerkzaamheden. Maar de reden van het ontslag op staande voet is het feit dat de werknemer bedrijfseigendom heeft gebruikt voor illegale activiteiten. Dit zijn twee verschillende feiten en twee verschillende schadeposten, aldus het hof.

De werknemer vraagt het hof de contractuele boete te reduceren naar nul euro. De werkgever heeft na het ontslag op staande voet direct de auto in beslag genomen. De werknemer moest daardoor ’s avonds laat op slippers naar huis lopen. Hij vindt daarom dat hij wel genoeg heeft geboet.

Ook dit argument kan hem niet baten. Het gerechtshof houdt het vonnis van de kantonrechter in stand. Dat betekent dat de werknemer de boete van vijfduizend euro moet betalen en de gefixeerde schadevergoeding van 3983,05 euro. Daarnaast draait hij op voor de proceskosten van zijn werkgever van ruim 3500 euro.

Bron: PW.nieuwsbrief